A1 • Ders 2 / 17

L’ADJECTIF (1) — Fransızcada Sıfatlar

Bu ders kaynak kitaptaki 2. konunun sırasını korur: masculin et féminin, singulier et pluriel ve sıfatın kişi zamirleriyle uyumu. Açıklamalar, örnekler ve alıştırmalar Yusuf ile Fransızca için özgün hazırlanmıştır.

Bu derste ne öğreneceksin?
• Fransızcada sıfatın ne olduğunu
• Eril (masculin) ve dişil (féminin) biçimleri
• Tekil ve çoğul sıfatları
• Sıfatın özneyle nasıl uyum sağladığını
• Sık görülen düzensiz değişimleri
• Être + sıfat ile doğru cümle kurmayı

1. Sıfat nedir?

Sıfat, bir insanın ya da varlığın özelliğini anlatan kelimedir. Türkçede “mutlu, küçük, güzel, Fransız, yorgun” gibi kelimeler sıfattır. Fransızcada önemli fark şudur: sıfat çoğu zaman nitelediği ismin veya kişinin cinsiyetine ve sayısına göre biçim değiştirir.

Paul est content. — Paul mutlu.
Julie est contente. — Julie mutlu.
Marc est français. — Marc Fransız.
Emma est française. — Emma Fransız.

Burada content → contente ve français → française değişimini görüyorsun. Türkçede “mutlu” değişmez; Fransızcada ise sıfatın biçimi değişebilir.

2. Masculin et féminin — Eril ve dişil

Fransızcada isimlerin ve onları niteleyen sıfatların cinsiyeti vardır. Bir erkekten söz ederken sıfatın eril, bir kadından söz ederken çoğunlukla dişil biçimi kullanılır. En yaygın kurallardan biri, eril sıfata -e ekleyerek dişil biçim oluşturmaktır.

Eril	Dişil	Türkçe	Örnek
petit	petite	küçük	Il est petit. / Elle est petite.
grand	grande	uzun / büyük	Il est grand. / Elle est grande.
content	contente	mutlu / memnun	Il est content. / Elle est contente.
fatigué	fatiguée	yorgun	Il est fatigué. / Elle est fatiguée.
français	française	Fransız	Il est français. / Elle est française.

Önemli: “Dişil yapmak için her zaman sadece -e eklenir” diye düşünme. Bu çok yaygın bir başlangıç kuralıdır ama bütün sıfatlar aynı biçimde değişmez.

Zaten -e ile biten sıfatlar

Bazı sıfatların eril biçimi zaten -e ile biter. Bu durumda yazılış çoğu zaman değişmez.

Il est calme. / Elle est calme. — O sakin.
Il est timide. / Elle est timide. — O utangaç.
Il est jeune. / Elle est jeune. — O genç.

Sık görülen bazı değişimler

A1 seviyesinde bazı sıfatları kalıp halinde öğrenmek işini kolaylaştırır. Aşağıdaki değişimler günlük Fransızcada çok sık karşına çıkar.

Eril	Dişil	Türkçe
sportif	sportive	sportif
actif	active	aktif
heureux	heureuse	mutlu
sérieux	sérieuse	ciddi
gentil	gentille	nazik / sevimli
bon	bonne	iyi
ancien	ancienne	eski

Thomas est sportif. — Thomas sportif.
Claire est sportive. — Claire sportif.
Mon frère est heureux. — Erkek kardeşim mutlu.
Ma sœur est heureuse. — Kız kardeşim mutlu.
Il est gentil. — O nazik.
Elle est gentille. — O nazik.

3. Singulier et pluriel — Tekil ve çoğul

Sıfat yalnızca cinsiyete değil, tekil veya çoğul olmasına da uyum sağlar. Genel kural olarak çoğul yapmak için sıfatın sonuna -s eklenir.

	Tekil	Çoğul
Eril	petit	petits
Dişil	petite	petites
Eril	fatigué	fatigués
Dişil	fatiguée	fatiguées

Il est fatigué. — O yorgun.
Ils sont fatigués. — Onlar yorgun.
Elle est fatiguée. — O yorgun.
Elles sont fatiguées. — Onlar (kadınlar) yorgun.

Telaffuz notu: Fransızcada çoğul için yazılan son -s çoğu durumda ayrıca okunmaz. Bu nedenle fatigué ve fatigués yazılışta farklı olsa da telaffuzları çok benzer olabilir.

4. Sıfatın kişi zamirleriyle uyumu

Kaynak konunun üçüncü adımı, sıfatın kişi zamirleriyle uyumudur. Burada önce 1. dersteki être bilgisini kullanıyoruz. Özne kim ve kaç kişi ise sıfatı ona göre seçiyoruz.

Özne	Örnek	Türkçe
Je (erkek konuşan)	Je suis français.	Ben Fransızım.
Je (kadın konuşan)	Je suis française.	Ben Fransızım.
Tu (erkek)	Tu es content.	Sen mutlusun.
Tu (kadın)	Tu es contente.	Sen mutlusun.
Il	Il est sérieux.	O ciddi.
Elle	Elle est sérieuse.	O ciddi.
Ils	Ils sont prêts.	Onlar hazır.
Elles	Elles sont prêtes.	Onlar hazır.

Nous ve vous ile ne yapacağız?

Nous ve vous kullanırken grubun yapısına göre sıfatın çoğul biçimi değişebilir. Tamamı kadınlardan oluşan bir grup için dişil çoğul; erkeklerden oluşan veya karma bir grup için geleneksel gramerde eril çoğul kullanılır.

Nous sommes prêts. — Hazırız. (erkek/karma grup)
Nous sommes prêtes. — Hazırız. (kadınlardan oluşan grup)
Vous êtes contents. — Mutlusunuz. (erkek/karma çoğul)
Vous êtes contentes. — Mutlusunuz. (kadın çoğul)

5. Günlük hayattan bol örnek

Je suis très heureux aujourd’hui. — Bugün çok mutluyum.
Ma mère est gentille. — Annem nazik.
Mon père est calme. — Babam sakin.
Mes amis sont sympathiques. — Arkadaşlarım cana yakın.
Les enfants sont petits. — Çocuklar küçük.
Marie et Sophie sont françaises. — Marie ve Sophie Fransız.
Paul et Lucas sont français. — Paul ve Lucas Fransız.
La voiture est petite. — Araba küçük.
Le café est chaud. — Kahve sıcak.
Les chambres sont propres. — Odalar temiz.

6. Mini diyaloglar

Diyalog 1 — Birini tanımlama

— Comment est Léa ?
Léa nasıl biri?
— Elle est calme, gentille et très sérieuse.
O sakin, nazik ve çok ciddi.
— Elle est française ?
Fransız mı?
— Oui, elle est française.
Evet, Fransız.

Diyalog 2 — Bir grubun durumu

— Vous êtes prêts ?
Hazır mısınız?
— Oui, nous sommes prêts, mais nous sommes un peu fatigués.
Evet, hazırız ama biraz yorgunuz.
— Pas de problème !
Sorun değil!

7. Sık yapılan hatalar

❌ Elle est content.
✅ Elle est contente.
Kadın bir kişi için sıfatın dişil biçimi gerekir.

❌ Ils sont fatigué.
✅ Ils sont fatigués.
Çoğul özneyle sıfat da çoğul olur.

❌ Elles sont français.
✅ Elles sont françaises.
Elles dişil çoğuldur; sıfat da dişil çoğul biçime geçer.

❌ Elle est sportivee.
✅ Elle est sportive.
sportif → sportive değişimini kalıp olarak öğren.

8. Alıştırmalar

A — Doğru biçimi seç:
1. Paul est (petit / petite).
2. Marie est (français / française).
3. Elles sont (fatigués / fatiguées).
4. Lucas et Tom sont (contents / contentes).
5. Sophie est (sportif / sportive).
6. Mes sœurs sont (heureux / heureuses).

B — Dişil biçimi yaz:
7. grand → ___
8. content → ___
9. sportif → ___
10. heureux → ___
11. gentil → ___

C — Çoğul yap:
12. Il est fatigué. → Ils ___ ___ .
13. Elle est prête. → Elles ___ ___ .
14. Il est français. → Ils ___ ___ .

D — Fransızcaya çevir:
15. O (kadın) mutlu.
16. Onlar (kadınlar) hazır.
17. Biz yorgunuz.
18. Ben Fransızım. (kadın konuşan)

E — Kendin üret:
19. Kendini iki sıfatla tanımla.
20. Bir arkadaşını üç sıfatla tanımla.

✅ Cevapları göster

1. petit • 2. française • 3. fatiguées • 4. contents • 5. sportive • 6. heureuses • 7. grande • 8. contente • 9. sportive • 10. heureuse • 11. gentille • 12. sont fatigués • 13. sont prêtes • 14. sont français • 15. Elle est heureuse/contente. • 16. Elles sont prêtes. • 17. Nous sommes fatigués/fatiguées. • 18. Je suis française.

9. 10 soruluk interaktif test

Her soruda doğru sıfat biçimini seç. Sonuç anında gösterilir.

Skor: 0 / 10

Sonraki ders

3. La négation et l’interrogation (1) — basit olumsuzluk, basit soru ve cevap verme.

← Ders 1 A1 yol haritası